Sıfırcı hoca krizi

Ozan Ömer Kadüker - Üniversitelerde final sınavlarının açıklanmasıyla notlar tartışma konusu oldu. Başta İstanbul Teknik, Yıldız Teknik, Orta Doğu Teknik gibi yüksek not almanın zor olduğu üniversitelerdeki mühendislik, matematik, fizik gibi bazı sayısal derslerde öğrencilerin yüzde 95’ten fazlası geçer not alamadı. Hiç AA yok Akışkanlar Mekaniği sınavına giren 140 kişiden 132’si FF (başarısız), 1 öğrenci AA; statik dersinde 135 kişi FF, 2 kişi AA; Kalkülüs’te ise 1 öğrenci AA, 156 öğrenci FF aldı. Farklı birçok derste de FF alarak başarısız olan öğrencilerin oranları yüzde 98’leri geçti. Hatta bazı derslerin sınavlarında hiç AA alan çıkmadı. Sosyal medyada yüksek kalma oranlarıyla tanınan “sıfırcı hocalara” tepki gösteren öğrenciler, “Bu oranlar normal değil” diyerek ders anlatımı ve ölçme değerlendirme yöntemlerinde sorun olduğunu savundu. Akademisyenler ise öğrencilerin derslere yeterince zaman ayırmaması, bölüme uygun altyapıya sahip olmamaları ve gerekli özveriyi göstermemeleri gibi nedenleri dile getirdi. ‘Hocanın seviyesine çıkamadık’ Not tartışmasıyla ilgili öğrencilerin ve akademisyenlerin görüşleri şöyle: Bir sınavda 110 öğrenci kalıyorsa hoca derhal istifa etmeli. Bu grafik hocanın karnesi. Bölüm tercihinden memnun olmayan çok sayıda öğrenci bulunuyor. O yüzden başarısızlar. Temel kuraldır yüzde 80 yüzde 20. Herkes başarısızsa sorun sınavın zorluğundan çok eğitimdedir. Hocanın seviyesine çıkamadığımız söyleniyor; sonuç dersten kalıyoruz. ‘Standart yok’ Türkiye’de üniversitelerde not sisteminde 3 farklı uygulama var. Liselerdeki gibi öğrencinin önceden belirlenmiş sabit kurallara göre not verildiği mutlak değerlendirme, sınıfın genel başarısına göre notların belirlendiği, öğrencilerin çan eğrisi dediği “bağıl değerlendirme” ve 2 yöntemin de kullanıldığı karma modeller. Ölçme ve değerlendirme alanında uzman olan Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Doç. Dr. Erkan Atalmış, “Asıl sorun, ortak ve şeffaf bir standardın bulunmaması. Aynı başarıya sahip bir öğrenci bir üniversitede AA alabilirken, başka bir üniversitede başarısız sayılabiliyor”diyor. Öğretim kalitesi yeterli değilse... “Not verme sisteminin kararını bazı üniversitelerde sistem kendi oluştururken, bazılarında ise hoca karar veriyor” bilgisini paylaşan Doç. Dr. Erkan Atalmış, “Mutlak değerlendirmede hoca harf aralıklarına bile müdahale edebiliyor. Amerika’daki üniversiteler mutlak kullanıyor çünkü hesap verilebilirlik var. Bağıl değerlendirme zamanla not enflasyonuna ve adaletsizlik algısına yol açtı. Mutlak sistem ise öğretim kalitesi yeterli değilse öğrencileri yukarıdan sert biçimde kırabiliyor” dedi. ‘Sınav sorgulanmalı’ Bir derste öğrencilerin yüzde 70-80’inin başarısız olmasının, yalnızca öğrencilerin yetersizliğiyle açıklanamayacağını vurgulayan Doç. Dr. Atalmış, “Sınavın niteliği, soruların kapsamı ve öğretim süreci de mutlaka sorgulanmalı. Bazı hocalar ben ‘zor sorarım, herkes geçemez’ diyor. Bu noktada öğretim elemanlarının hesap verilebilir olması önemli. En sağlıklı çözümsınavların öğretilen içerikle uyumlu hazırlanması, ölçütlerin net biçimde ilan edilmesi ve değerlendirme sürecinin şeffaf yürütülmesi” dedi.